KALKULATOR NAUKOWY EL-520W INSTRUKCJA OBSLUGI Opisywane urzdzenie jest zgodne z dyrektyw 89/336/EWG z uwzgldnieniem poprawki 93/68/EWG. Firma SHARP zdecydowanie zaleca wykonywanie na papierze osobnych kopii wszystkich wanych danych. W niektórych przypadkach dane przechowywane na nonikach elektronicznych mog zosta skasowane lub zmodyfikowane. Z tego wzgldu firma SHARP nie ponosi adnej odpowiedzialnoci za utrat lub uszkodzenie danych, niezalenie, czy bylo to skutkiem niewlaciwej obslugi, napraw, defektów fabrycznych, wymiany lub rozladowania baterii, a take kadej innej przyczyny. Firma SHARP nie ponosi adnej odpowiedzialnoci za ewentualne straty finansowe spowodowane przez nieprawidlow obslug i/lub uszkodzenie opisywanego kalkulatora, o ile odpowiedzialno ta nie zostala prawnie uregulowana. WPROWADZENIE Dzikujemy za zakup naukowego kalkulatora firmy SHARP model EL-520W. Po zapoznaniu si z niniejsz instrukcj naley j przechowywa w pobliu na wypadek póniejszych wtpliwoci. SPIS TRECI Wskazówki dotyczce obslugi......................................................................................................................................... 2 Wywietlacz ...................................................................................................................................................................... 3 Przed przystpieniem do korzystania z kalkulatora....................................................................................................... 4 Ustawienia wstpne.......................................................................................................................................................... 8 Obliczenia naukowe ......................................................................................................................................................... 9 Obliczanie symulacji (ALGB) ......................................................................................................................................... 23 Obliczenia statystyczne ................................................................................................................................................. 24 Rozwizywanie ukladów równa................................................................................................................................... 30 Rozwizywanie równa kwadratowych i szeciennych............................................................................................... 31 Dzialania na liczbach zespolonych ............................................................................................................................... 32 Bldy i zakresy oblicze................................................................................................................................................. 33 Wymiana baterii .............................................................................................................................................................. 38 Dodatkowe informacje na temat kalkulatora ................................................................................................................ 40 Dane techniczne ............................................................................................................................................................. 41 1 WSKAZÓWKI DOTYCZCE OBSLUGI Nie naley nosi kalkulatora w tylnej kieszeni, poniewa mona by go zlama podczas siadania. Szczególnie delikatny jest wywietlacz, który jest wykonany ze szkla. Kalkulator naley chroni przed dzialaniem wysokiej temperatury (nie naley go midzy innymi kla w odkrytym miejscu w samochodzie ani w pobliu grzejników), wilgoci i kurzu. Kalkulator nie jest wodoszczelny i nie naley uywa go w miejscach, w których bylby naraony na kontakt z cieczami (np. z wod). Krople deszczu, rozpylona woda, sok, kawa, para i pot równie mog spowodowa nieprawidlowe dzialanie kalkulatora. Kalkulator naley czyci mikk i such ciereczk. Nie naley uywa rozpuszczalnika ani mokrej cierki. Kalkulatorem nie wolno rzuca ani wywiera na niego nadmiernego nacisku. Baterii w adnym przypadku nie wolno wrzuca do ognia. Baterie naley przechowywa w miejscu niedostpnym dla dzieci. Producent zachowuje prawo do wprowadzania modyfikacji w konstrukcji opisywanego kalkulatora i jego akcesoriów ze wzgldu na cigle doskonalenie. Przycisk RESET znajdujcy si na spodzie kalkulatora naley naciska (przy pomocy kocówki dlugopisu lub podobnego przedmiotu ­ nie wolno uywa latwo lamliwych przedmiotów) tylko w opisanych poniej przypadkach. Naley równie pamita, e nacinicie przycisku spowoduje skasowanie wszystkich danych w pamici kalkulatora. Wlczajc kalkulator po raz pierwszy. Jeli wystpi sytuacja nietypowa i wszystkie Po wymianie baterii. przyciski bd zablokowane. W celu skasowania zawartoci pamici. W przypadku uszkodzenia opisywanego kalkulatora, naley go przekaza wylcznie do autoryzowanego serwisu firmy SHARP. 2 Oslona klawiatury WYWIETLACZ Pole równania Symbole Mantysa Wykladnik W rzeczywistoci podczas pracy kalkulatora wszystkie symbole nie s widoczne jednoczenie. Niektóre nieaktywne symbole mog by widoczne przy obserwacji wywietlacza pod duym ktem. W przykladach oblicze znajdujcych si w niniejszej instrukcji podane s symbole niezbdne do uycia danej instrukcji. / xy/r : Pojawiaj si, jeli na wywietlaczu nie mona wywietli calego równania. Nacinij przycisk wywietli pozostaly fragment równania. : Okrelaj sposób reprezentacji wyników oblicze na liczbach zespolonych. lub , eby 3 : Sygnalizuj, e dane mog by widoczne powyej lub poniej wywietlacza. Nacinij przycisk lub , przewin zawarto wywietlacza do góry lub do dolu. 2ndF : Pojawia si po naciniciu przycisku , sygnalizujc, e dostpne s funkcj oznaczone na pomaraczowo. i dostpne s funkcje hiperboliczne. Jeli nacinite zostan przyHYP : Oznacza, e nacinity zostal przycisk , pojawi si symbole ,,2ndF Hyp" sygnalizujce, e dostpne s odwrotne funkcje hiperboliczne. ciski ALPHA : Oznacza, e nacinity zostal przycisk (STAT VAR), lub ,. FIX/SCI/ENG : Oznaczaj notacje uyte do wywietlania wartoci. DEG/RAD/GRAD : Oznaczaj jednostki miary kta. : Pojawia si, gdy wybrany jest tryb oblicze statystycznych. M : Oznacza, e w niezalenej pamici zapisana zostala warto liczbowa. ? : Oznacza, e kalkulator oczekuje na podanie wartoci liczbowej, np. podczas oblicze symulacyjnych. Pojawia si, gdy kalkulator pokazuje warto kta bdcego wynikiem oblicze na liczbach zespolonych. : Oznacza, e w trybie oblicze na liczbach zespolonych wywietlana jest warto urojona. i PRZED PRZYSTPIENIEM DO KORZYSTANIA Z KALKULATORA Notacja oznaczenia przycisków uyte w niniejszej instrukcji Do okrelenia ex: eby okreli ln: eby okreli F: 4 / Funkcje, których nazwy s napisane kolorem pomaraczowym powyej przycisków, s dostpne po wczeniejszym . eby wykona odwolanie do pamici, naley najpierw nacisn przycisk . Wartoci naciniciu przycisku liczbowe przytaczane w instrukcji nie s podawane w postaci przycisków, a jako zwykle liczby. Wlczanie i wylczanie kalkulatora Nacinij przycisk , eby wlczy kalkulator, lub przycisk , eby go wylczy. Kasowanie wpisów i zawartoci pamici Operacja Wpis (wywietlacz) M F1-F4 × × Wybór trybu *3 *4 A-F, X, Y ANS × STAT*1 STAT VAR*2 × × Przelcznik RESET : kasuje × : zachowuje Dane statystyczne (wprowadzone) *2 ¯ x , sx, x, n, x, x2, y , sy, y, y, y2, xy, r, a, b, c. ¯ *1 *3 *4 Kasowane s wszystkie zmienne. Ta kombinacja przycisków dziala tak samo jak przelcznik RESET. 5 [Przycisk kasowania pamici] Nacinij przycisk , eby wywietli menu. eby skasowa wszystkie zmienne (M, A-F, X, Y, ANS, F1-F4, STAT VAR), nacinij przyciski lub . eby skasowa CAL zawarto pamici, nacinij przyciski lub . Taka operacja (RESET) spowoduje skasowanie calej zawartoci pamici i przywróci standardowe ustawienia kalkulatora. Wprowadzanie i korekcja równa [Przyciski kursora] lub do przesuwania kursora. Przy pomocy przycisku lub mona równie powróci do Uyj przycisku równania po uzyskaniu wyniku. Opis poslugiwania si przyciskami i znajduje si w nastpnym podrozdziale. Opis poslugiwania si kursorem w menu SET UP znajduje si w rozdziale ,,Menu SET UP". [Tryby wstawiania i zastpowania podczas edycji równa] powoduje przelczenie pomidzy dwoma trybami edycji: trybem wstawiania (standarNacinicie przycisków dowym) i zastpowania. Trójktny kursor sygnalizuje, e wpis zostanie wprowadzony w miejscu, w którym znajduje si kursor, natomiast kursor prostoktny ­ e poszczególne elementy równania bd sukcesywnie zastpowana podczas wprowadzania nowych danych. eby wprowadzi liczb w trybie wstawiania, naley ustawi kursor bezporednio po prawej stronie punktu, w którym liczba ma zosta wstawiona, a nastpnie wprowadzi odpowiednie dane. W trybie zastpowania, dane pod kursorem zostan zastpione wprowadzon cyfr. Ustawiony tryb wprowadzania danych bdzie obowizywal do momentu kolejnego przeprowadzenia procedury RESET. 6 [Przycisk usuwania] . Jeli eby usun liczb lub funkcj, naley ustawi kursor na tej liczbie lub funkcji, a nastpnie nacisn przycisk bdzie si zachowywal jak przycisk BACKSPACE kursor bdzie si znajdowal na kocu równania, przycisk w komputerze (bdzie powodowal cofanie kursora przy jednoczesnym kasowaniu kolejnych elementów równania). Funkcja wywietlania wielu linii Poprzednie równania mona przywolywa w trybie normalnym. W sklad równania wchodz równie instrukcje koczce obliczenia, np. znak ,,=". Dlugo równania przechowywanego w pamici nie moe przekroczy 142 znaków. Gdy pami zostanie zapelniona. Przechowywane równania bd kolejno usuwane, zaczynajc od najstarszego. Nacinicie przycisku spowoduje wywietlenie poprzedniego równania i jego wyniku. spowoduje wywieKolejne nacinicie przycisku tlenie kolejnych równa (po powrocie do poprzednich do wywietlenia równa mona uywa przycisku równa póniejszych). Dodatkowo, nacinicie kolejno przycisków umoliwi przejcie do najstarszego równania. eby przeprowadzi edycj przywolanego równania, lub . nacinij przycisk [1] Wieloliniowa pami zostanie skasowana w nastpujcych przypadkach: po naciniciu przycisków lub (równie po automatycznym wylczeniu kalkulatora), po zmianie trybu, po skasowaniu pamici ( ), wywolaniu RESET, naciniciu lub ( ) , wykonaniu obliczenia na stalej, wykonaniu róniczkowania lub calkowania, wykonaniu oblicze lacuchowych, konwersji jednostek miar kta, konwersji wspólrzdnych, konwersji w bazie N-wymiarowej, zapisaniu liczby w pamiciach tymczasowych i niezalenych, uyciu solvera funkcji lub oblicze symulacyjnych. 7 USTAWIENIA WSTPNE Wybór trybu pracy : tryb normalny (NORMAL) : tryb oblicze statystycznych (STAT) : tryb równa (EQN) : tryb oblicze na liczbach zespolonych (CPLX) Kolejno wykonywania dziala Opisywany kalkulator przeprowadza obliczenia w nastpujcej kolejnoci: , prefiksy inynierskie, ulamki (1 4 itp.), funkcje poprzedzane przez swój wlasny argument (x-1, x2, n! itp.), xx Y, , domylne mnoenie wartoci w pamici (2Y funkcje, których symbol poprzedza argument (sin, itp.), cos itp.) domylne mnoenie funkcji (2sin30 itp), nCr OR, XOR, XNOR ×, ÷ +, -, AND =, M+, nPr, M-, M, DEG, RAD, GRAD, DATA, CD, r, xy i inne instrukcje koczce obliczenia. Jeli uyte zostan nawiasy, wyraenia w nawiasach bd mialy pierwszestwo przed innymi operacjami 8 Menu SETUP [2] Nacinij przycisk , eby wywietli menu SET UP. Element w menu mona wybra: lub przesuwajc pulsujcy kursor przyciskami , a nastpnie naciskajc przycisk ( ) lub naciskajc przycisk cyfrowy odpowiadajcy danemu elementowi w menu Jeli na wywietlaczu jest widoczny symbol lub , lub , eby wywietli poprzedni nacinij przycisk lub nastpny ekran menu. , eby zamkn menu SET UP. Nacinij przycisk [Ustawienie jednostek miary kta] Ustawi mona nastpujce trzy jednostki miary kta (stopnie, radiany i gradusy): DEG (°): nacinij RAD (rad) : nacinij GRAD (g) : nacinij [Wybór notacji i liczby miejsc po kropce dziesitnej] Wyniki oblicze mog by wywietlane w jednej z czterech notacji: z ruchom kropk dziesitn, ze ustalonym poloeniem kropki dziesitnej oraz w notacji naukowej lub inynierskiej. Jeli widoczny jest symbol FIX, SCI lub ENG, mona poda liczb calkowit od 0 do 9 okrelajc stal liczb cyfr wywietlanych po kropce dziesitnej (TAB). Wywietlane wartoci bd ograniczane do tej liczby cyfr. [Ustawienie systemu ruchomej kropki dziesitnej w notacji naukowej] W notacji z ruchom kropk dziesitn dostpne s dwa ustawienia: NORM1 i NORM2. Liczba spoza ustawionego przedzialu jest automatycznie wywietlana w notacji naukowej: NORM1: 0.000000001 x 9999999999 NORM2: 0.01 x 9999999999 OBLICZENIA NAUKOWE Nacinij przyciski , eby wybra tryb normalny. Na pocztku kadego przykladu naley nacisn przycisk , eby skasowa wskazanie wywietlacza. Jeli widoczny jest symbol FIX, SCI lub ENG, naley go wylczy, wybierajc ustawienie ,,NORM1" z menu SET UP. 9 Dzialania arytmetyczne Nawias zamykajcy mona pomin. bezporednio przed [3] lub Funkcje [5] Postpuj zgodnie z poszczególnymi przykladami dla kadej z funkcji. Przed rozpoczciem oblicze naley ...